You don't have Javascript turned on. This site uses Javascript to correctly display Tibetan characters and to play embedded audio files.

Lesson 1

Goal: Illustrates major sound differences between Lhasa and Amdo-Rebkong dialects by giving the International Phonetic Alphabet. Previous knowledge of Lhasa Tibetan is presumed to understand differences.

image

Map of Amdo Region of Tibet courtesy of Andreas Gruschke

Changes in Sound for Isolated Consonants

wa == བ།
Tibetan IPA English
བ་མོ། wamo cow
བ་གླང་། walaŋ bull
བོད། wot Tibet
བོད་ཡིག woljik Tibetan language
Audio Hyperlink
wa == ཝ་
Tibetan IPA English
ཝ་མོ། ɣwa ɣwamo fox
ཝ་ཞྭ། ɣwaʑa fur hat
ཝ་ཆུ། ɣwaŋtɕhɘ gutter
Audio Hyperlink
xha == ཤ།
Tibetan IPA English
ཤྭ་བ། xhawa deer
xha meat
ཤེས་རབ། xɕerap wisdom
ཤེས་རིག xɕerix education
Audio Hyperlink

Vowelsདབྱངས།

ɘ == ཨི།
Tibetan IPA English
གི་གུ kɘɣɘ
མི། person, people
རི། mountain
རིང་བོ། raŋwo long
Audio Hyperlink
ɘ == ཨུ།
Tibetan IPA English
ཞབས་ཀྱུ། ɕapcɕɘ
ཆུ། tɕhɘ water
ཆུང་ཆུང་། tɕuŋtɕuŋ small
Audio Hyperlink
e == ཨེ།
Tibetan IPA English
འགྲེང་བུ། (n)dʐaŋwə
ཁེངས། khaŋ full
ཁེག khax to be blocked, to refute
Audio Hyperlink
o == ཨོ།
Tibetan IPA English
ན་རོ། naro
ཟོ། so eat
རོང་བ། ruŋwa valley
Audio Hyperlink

Prefixesསྔོན་འཇུག

xwa == དཔ་་
Tibetan IPA English
དཔའ་བོ། xwawo hero
དཔེ་ཆ། xwɘ‿itɕha book, pecha
དཔེར་བརྗོད། xwerdʐø example
དཔུང་བ། xuŋwa shoulder
Audio Hyperlink
ɣwa == དབ་་་
Tibetan IPA English
དབུ་མ། ɣwɘma Madhyamika
དབུ། ɣwɵ head
དབུས ɣwɘi center
དབུ་མཁྱོངས། ɣwɵmtɕhuŋ name for a symbol used at the beginning of Tibetan texts
Audio Hyperlink
kapʑa == གཞ
Tibetan IPA English
གཞན་པ། ʑenpa other, others
གཞུང་། ʑuŋ text, government
གཞུང་ལམ། ʑuŋlam main road
གཞི་མ ʑɪma basis
Audio Hyperlink
(b)ʑa == བཞ་་་
Tibetan IPA English
བཞི། (b)ʑə four
བཞག (b)ʑax to place, set
བཞུགས། (b)ʑɪx to dwell, reside
བཞད་མོ། (b)ʑe(l)mo laugh
Audio Hyperlink
(h)za == གཟ་་་
Tibetan IPA English
གཟུགས། (h)zɘx (zɪk) form, body
གཟིག (h)zɘx (zɪk) leopard
Audio Hyperlink

Suffixesརྗེས་འཇུག

ka ==
Tibetan IPA English
སྟག (h)tax tiger
རྒྱག (r)gjax to hit
བརྩེགས། (r)tsax to stack
Audio Hyperlink
ŋa == ང་
Tibetan IPA English
རིང་། raŋ long
རུང་། ruŋ suitable
མྱིང་། ŋaŋ name
ཆུང་ཆུང་། tɕhuŋ small
Audio Hyperlink
ra == ར་
Tibetan IPA English
གར། kar an encampment
གཡར། əjar to lend, loan
བཅར། tɕar close (of relationships)
མཁར། khar citadel, tower
Audio Hyperlink

subscript yaཡ་བཏགས།

pa + ya subscript == པྱ
Tibetan IPA English
དཔྱིད་ཀ ɕɪkha spring
Audio Hyperlink
pha + ya subscript == ཕྱ
Tibetan IPA English
ཕྱི་རོལ། ɕɘrol outside, external
ཤར་ཕྱོགས། xharɕox south
ནུབ་ཕྱོགས། nɘpɕox west
Audio Hyperlink
ba + ya subscript == བྱ
Tibetan IPA English
བྱ་བ། ɕawa work
བྱིས་པ། ɕiwa child
བྱང་ཕྱོགས། ɕaŋɕox north
Audio Hyperlink

ka + ra subscript == ཀ་ + ར་བཏགས་
Tibetan IPA English
སྐྲ། (h)cɕa hair
སྐྲག (h)cɕax fear, dread
བཀྲུས། ci to wash
Audio Hyperlink
kha + ra subscript == ཁ་+ར་བཏགས་
Tibetan IPA English
ཁྲ་ཁྲ། cɕhacɕha multicolored
ཁྲག cɕhax blood
Audio Hyperlink
ga + ra subscript == ་ག+ར་བཏགས་
Tibetan IPA English
གྲི cɕɘ knife
གྲོག་མ། cɕoŋma ant
གྲིབ་མ། cɕɘmma shadow
སྒྲུང། (ə)ɟʑuŋ tale, story
བྱ་སྒྲ། ɕahɟʑo feather
སྒྲོག (h)ɟʑox proclaim
Audio Hyperlink

m sound sometimes changes to a ny-soundམའི་མིང་གཞི་ཅན་ལ་མྱའི་སྒྲ་ཐོན་པ།

nye == མ་
Tibetan IPA English
མིང། ɲaŋ name
མེ། ɲe fire
Audio Hyperlink

subscript ra changes s sound to a sh-soundསྲ་ལ་ཧྲ་ཡི་སྒྲ་ཡོད་པ། །

sha == སྲ་
Tibetan IPA English
སྲན་མ། ʂenma bean, pod
སྲུང་འཁོར། ʂuŋkhur protection circle
སྲམ། ʂam otter
Audio Hyperlink